SkryfNet - 'n aanlyn-skryfskool
Tuis /
Home
Tuis /
Home
Briewe /
Letters
Kennisgewings /
Notices
Skakels /
Links
Boeke /
Books
Opiniestukke /
Essays
Onderhoude /
Interviews
Rubrieke /
Columns
Fiksie /
Fiction
PoŽsie /
Poetry
Taaldebat /
Language debate
Kos en Wyn /
Food and Wine
Film /
Film
Teater /
Theatre
Musiek /
Music
Resensies /
Reviews
Nuus /
News
Slypskole /
Workshops
Spesiale projekte /
Special projects
Opvoedkunde /
Education
Artikels /
Features
Visueel /
Visual
Expatliteratuur /
Expat literature
Reis /
Travel
Geestelike literatuur /
Religious literature
IsiXhosa
IsiZulu
Nederlands /
Dutch
Gayliteratuur /
Gay literature
Hygliteratuur /
Erotic literature
Sport
In Memoriam
Wie is ons? /
More on LitNet
LitNet is ’n onafhanklike joernaal op die Internet, en word as gesamentlike onderneming deur Ligitprops 3042 BK en Media24 bedryf.

Die Sanlam/LitNet aanlyn-skryfskole

Tweede verslag - SkryfNet V

Kirby van der Merwe

Klik telkens op die storie se titel om die verslag te lees:
"Madam, you must lie down" - Anna Kemp
"'n Ewige deel" - Riekie Lombard
"Goldfinger" - Liza Louw
"Elke vrou het 'n geheim" - Nicolene Prinsloo
"Tyd om te trek" - Karin Sennet


"Madam, you must lie down Ö" deur Anna Kemp

Ek wonder of die klein veranderings en die weglatings wel ’n verbetering op die eerste weergawe is. Na my mening het dit die verhaal effens verskraal.
       Byvoorbeeld, in die eerste weergawe klink die stuk oor die sterwende pa so:
       “Ek vra of hy graag weer sou wou vlieg.
       “Die vreugde aan vlieg is weg,” sê hy. “Die vreugde aan eet is weg, die vreugde aan musiek luister is weg.” Hy bly weer vir ’n lang ruk stil.
       Hierdie huis is baie stil. ’n Mens kan elke asemteug, elke sug, elke omdraaislag op ’n bed hoor.
       My pa praat verder. “Die probleem met musiek is dat ek nie langer die verbinding tussen die note verstaan nie.” Sy oë is toe en hy lyk heeltemal uitgeput. Ná ’n rukkie fluister hy: “Dit is oor my maag.”
       Ek kan aan niks dink om te sê nie. Hy begin meer reëlmatig asemhaal.
       Dié aangrypende stuk is nou gereduseer tot:
       Ek vra of hy graag weer sou wou vlieg.
       "Die vreugde aan vlieg is weg," sê hy.
       Hierdie huis is baie stil. Ek is bewus van elke asemteug, elke sug, elke omdraaislag op 'n bed, selfs van die sagte gorrelgeluidjies wat sy ingewande maak.
       Na 'n rukkie fluister hy: "Dit is oor my maag."
       (Daai sin oor die gorrelgeluidjies wat sy maag maak, is gruwelik.)
       Bogenoemde is een van etlike voorbeelde waar die veranderinge aan die teks myns insiens die ritme en die genot van die teks belemmer.


"'n Ewige deel", deur Riekie Lombard

Hierdie verhaal is drasties herskryf – dit is nou ’n verhaal binne ’n verhaal – maar om enduit te boei, is daar verdere snoeiwerk nodig.
       Om die verhaal meer pakkend te maak, kan daar miskien begin word met dié paragraaf: “Wat skryf jy so?” vra hy geamuseerd. Dié vraag is ’n goeie manier om die leser by die verhaal te betrek, want dit skep onmiddellik spanning en afwagting.
       Myns insiens moet die vrou meer terughoudend wees en nie sonder meer die storie na haar metgesel toe “stoot” nie. Sy kan dalk in haar liggaamshouding en in woorde die man se aandag van die stuk aflei deur te verwys na die poskaart en die landskap of die ander mense rondom die tafel.
       Die leser moet besef die stuk is nie sommer net nie. Daar staan meer as wat daar staan. Mense is oor die algemeen sku en terughoudend om dagboeke en hulle skryfpogings te wys.

Stylgewys sou dit raadsaam wees om die “geskrewe verhaal” te versnipper en dit te onderbreek met die interaksie tussen die man en vrou en die ander mense wat saam met hulle om die tafel sit.
       Ek wonder ook of die man die storie hardop lees. En wat is die vrou se gemoedstemming en liggaamstaal terwyl die man lees?
       “Die man” staan sentraal in die verhaal. Maar wie hy is en wat sy rol is, bly onduidelik.
       Daar moet gekyk word na styl en beelding:
       “ ’n groepie ou bekendes het by ’n straatkafee nesgeskrop – hulle lywe soos knoetsige eikebome …” Die twee beelde is eintlik teenstrydig.
       Dit is ook onduidelik wie in die slotsin aan die woord is.
       Vir Annie se verhaal geld dieselfde voorbehoude en raad wat in die eerste ronde gegee is.


"Goldfinger", deur Liza Louw

Enkele sinne is hier slim rondgeskuif of weggelaat sonder dat varsheid ingeboet is.
       Wat myns insiens in hierdie weergawe kortkom, is die Zoeloe-meisie se “enkele woorde in Zoeloe” en wat die oom aan haar vanuit die spens vra of sê of antwoord. Dáár lê die ding.
       In die vlietende interaksie tussen die twee mense kan die hele kortverhaal eensklaps verhelder.
       En laat die oom se vrou in die slot praat. Sluit die verhaal met wat sy vir die werkers sê in “haar vertroude stem, singend in die vreemde klanke van hierdie inheemse taal”.
       Die doel van die verteller se droom van die krokodilpoel en die “missiel” aan die “oorkantste wal” bly vir my duister.
       Maar behalwe vir klein stilistiese “foutjies” is dit ’n goeie verhaal van ’n skrywer met ’n eie stem.


"Elke vrou het 'n geheim", deur Nicolene Prinsloo

Die verhaal talm steeds te lank om aan die gang te kom.
       Myns insiens moet die verhaal begin met dié sterk paragraaf: “Die man in die hospitaalbed het eens fris bruingebrande arms gehad waarop kaal meisies en slange getatoeëer was. Nou is daar slegs gekrimpte inklyne oor.”
       En wat het geword van die wonderlike beeld van die blik met Baanbreker-koffie – vir baanbrekerboere? Bring dit terug. Ook die volgende paragraaf van die vorige weergawe: “Sy het in elk geval dinge wat moet klaarkom …” tot by “Bet glimlag vir die naïewe prentjie.”
       Oppas vir ’n te temerige toon.
       Ook hierdie verhaal het heelwat skaafwerk en stilistiese versorging nodig.
       Wat is “oordring”?
       Miskien moet die titel verander, want soos die verhaal nou staan, beloof dit meer as wat die inhoud uiteindelik bied. Hoe strook dit in elk geval met die pa wat sentraal tot die verhaal staan en uiteindelik die persoon is wat die geheim bewaar?
       Die slot oortuig steeds nie. Die vraag bly: Wat is die groot geheim?


"Tyd om te trek", deur Karin Sennett

Vertrek kan nie teen die eerste weergawe, Tyd om te trek, opgeweeg word nie.
       Die verhaal is heeltemal herskryf en dis eintlik (in inhoud, taal, toon en styl) ’n totaal nuwe verhaal, met net die motief van die sloping/herontwikkeling van die plattelandse dorpie wat behoue gebly het. Dus moet dit nou op eie meriete beoordeel word.
       Waar die eerste weergawe lig en speels sosiale kommentaar op kleindorpsheid lewer, is dié weergawe somber en nabetragtend.
       Die vertellerperspektief en tyd is hier ’n probleem, omdat twee karakters aan die woord is.
       Daar word te lank gepoer om aan die gang te kom en die leser verloor belangstelling. Skep drama en afwagting.
       Ek stel voor dat die verhaal met hierdie reël begin word: “Jy moet gou kom, my kind …” Laat Riana die leser inlig oor haar ma, Lillie, en laat die ma se gesprek in Riana se kop afspeel terwyl sy op pad is Wilgerfontein toe om haar ma te help met die pakkery. Of terwyl sy ná die tragedie in haar ouerhuis bestekopname doen van ’n lewe wat was.
       Laat sy in haar verbeelding sien hoe haar bejaarde ma stoksielalleen moes gesukkel het om die bokse gepak te kry. Dit sal myns insiens ook beter wees as sy “die tenger figuurtjie in die pad” in haar geestesoog sien.
       En dan moet die gegewe meer kreatief verpak word: Die gedeelte wat begin by “Riana sien die groot advertensiebord raak lank voor sy die flikkerlig aansit …” tot by “Sy kan verstaan hoekom die ontwikkelaar genoeg potensiaal daarin raakgesien het … die hele straat se huiseienaars uit te koop” moet met die intrapslag genoem word.
       Daar is heelwat skaafwerk/slypwerk nodig ten opsigte van taal en styl.
       (Leë vakuum; berge wat hul lende ontbloot; die donkerte in Lillie se hart word al groter; sy voel hoe die week se gejaag loskom in haar, is enkele voorbeelde ter illustrasie.)


Klik hier vir algemene wenke
Klik hier vir Kirby van der Merwe se eerste verslag
Klik hier vir Herman Wasserman se eerste verslag
Klik hier vir Herman Wasserman se tweede verslag
Klik hier om die verhale te lees



LitNet: 21 Julie 2005

Wil jy reageer op SkryfNet V? Stuur kommentaar na webvoet@litnet.co.za om die gesprek verder te voer op SÍNet, ons interaktiewe meningsruimte.

boontoe / terug


© Kopiereg in die ontwerp en inhoud van hierdie webruimte behoort aan LitNet, uitgesluit die kopiereg in bydraes wat berus by die outeurs wat sodanige bydraes verskaf. LitNet streef na die plasing van oorspronklike materiaal en na die oop en onbeperkte uitruil van idees en menings. Die menings van bydraers tot hierdie werftuiste is dus hul eie en weerspieŽl nie noodwendig die mening van die redaksie en bestuur van LitNet nie. LitNet kan ongelukkig ook nie waarborg dat hierdie diens ononderbroke of foutloos sal wees nie en gebruikers wat steun op inligting wat hier verskaf word, doen dit op hul eie risiko. Media24, M-Web, Ligitprops 3042 BK en die bestuur en redaksie van LitNet aanvaar derhalwe geen aanspreeklikheid vir enige regstreekse of onregstreekse verlies of skade wat uit sodanige bydraes of die verskaffing van hierdie diens spruit nie. LitNet is ín onafhanklike joernaal op die Internet, en word as gesamentlike onderneming deur Ligitprops 3042 BK en Media24 bedryf.