Tuis /
Home
Briewe /
Letters
Kennisgewings /
Notices
Skakels /
Links
Boeke /
Books
Opiniestukke /
Essays
Onderhoude /
Interviews
Rubrieke /
Columns
Fiksie /
Fiction
PoŽsie /
Poetry
Taaldebat /
Language debate
Film /
Film
Teater /
Theatre
Musiek /
Music
Resensies /
Reviews
Nuus /
News
Slypskole /
Workshops
Spesiale projekte /
Special projects
Opvoedkunde /
Education
Kos en Wyn /
Food and Wine
Artikels /
Features
Visueel /
Visual
Expatliteratuur /
Expat literature
Reis /
Travel
Geestelike literatuur /
Religious literature
IsiXhosa
IsiZulu
Nederlands /
Dutch
Gayliteratuur /
Gay literature
Hygliteratuur /
Erotic literature
Bieg /
Confess
Sport
In Memoriam
Wie is ons? /
More on LitNet
Adverteer op LitNet /
Advertise on LitNet
LitNet is ’n onafhanklike joernaal op die Internet, en word as gesamentlike onderneming deur Ligitprops 3042 BK en Media24 bedryf.

Monaco aan die einde van 'n era

Prins RainierPrins Rainier III van Monaco het Woensdagoggend weens hart-, long- en nierversaking beswyk. Die afsterwe van die 81-jarige hoof van die Grimaldi-dinastie, die oudste koningshuis in Europa, beteken die einde van 'n era vir diť piepklein prinsipaliteit met 32 000 inwoners, berig Jean Meiring.

Baie mense is bra sinies oor die kasino-oortrekte klein rykmansparadys en belastinghawe wat prekÍr op 'n rotsknoets aan die suidkus van Frankryk, digby ItaliŽ, wankel. Neem jy die strande, die diamante en die jaarlikse Grand Prix-motorwedren weg, is daar inderdaad weinig in Monaco oor.

Tog het die Grimaldi's van die bekendste gesigte ter wÍreld. Prinses Caroline se aanskoulike skoonheid is al sedert die laat jare sewentig 'n gunsteling van die meedoŽnlose paparazzi. Tůť het gerugte met ysere reŽlmaat die ronde gedoen dat sy en prins Charles die knoop sou deurhak. Die Grimaldi familie

Oor haar broer, kroonprins Albert, se alleenloperskap bespiegel die poniekoerante steeds lustig en prinses Stephanie, die laatlammetjie, is vir jare weens haar allermins adellike kÍrels, haar dwelmgebruik en buite-egtelike swangerskap tot breekpunt toe gedemoniseer.

'n Mens wonder onwillekeurig waarom diť andersins redelik ordinÍre, prestasielose gesin soveel opgehoue asems veroorsaak. Die antwoord is natuurlik nie moeilik om te vind nie. In 'n enkele woord: Hollywood.

Maar eers 'n gleuf geskiedenis. Om die oorsprong van die Grimaldi's se verbintenis met Monaco vas te pen, moet jy jou visier op die dertiende eeu rig.

Tůť was daar in die opperstand in ItaliŽ twee opponerende faksies: enersyds die ondersteuners van die pous, die Guelf-party, wat meesal uit ryk sakelui bestaan het, en andersyds die volgelinge van die keiser van die Heilige Romeinse Ryk, die Ghibellene, wat in die reŽl landhere was.

Diť stryd, wat sy wortels in Duitsland had en inderwaarheid die ganse Europa verdeel het, was 'n uitgerekte skaakspel. Die een kant het pal die ander in 'n hoek probeer vasmaneuvreer.

Fulco del Cassello, 'n leidende figuur in die Ghibelleense dinastie in Genoa in Noord-ItaliŽ, het die waarde van die strategies geleŽ oorhangklip, waar Monaco vandag is, besef en 'n pion daarheen geskuif. Op 10 Junie 1215 sit hy en 'n skeepsvrag ander Genoane daar voet aan val en lÍ die fondamente vir 'n nedersettinkie.

Die Grimaldi-familie was een van die sterkste skakels in die Guelf-party in Genoa en een uit hul geledere, FranÁois, sluip in Januarie 1297 ongesiens die Monaco-vesting binne. Die poppe begin onmiddellik dans, maar dis die Grimaldi's wat nŠ byna drie eeue se heen en weer permanente beheer oor Monaco verkry.

En bly sou die Grimaldi's bly - vir sewe eeue lank. By tye was die prinsipaliteit onder Franse voogdyskap, en vir etlike dekades in die neŽntiende eeu onder die vlerk van SardiniŽ. In 1861 word Monaco se soewereniteit egter opnuut bestendig, en in 1863 word dobbelary daar gewettig.

Maar kyk 'n mens fyn na die Grimaldi-familie se geskiedenis oor die afgelope anderhalf eeu is daar die indruk van 'n effense knoeiery agter die deur geld vermooide fasade.

Prins Louis II kom in 1922 aan bewind. Kort tevore het groot kommer geheers omdat hy ongetroud en kinderloos was. As hy sonder kind of kraai sterf, sou die prinsipaliteit, in terme van 'n verdrag met Frankryk van 1918, sy soewereiniteit verloor en deur Frankryk ingesluk word.

Frankryk was immers so kort na die Eerste WÍreldoorlog ongeneŽ dat Monaco in Duitse hande beland: 'n Duitse prins, 'n ver-langse neef, was volgende in die opvolglinie.

Maar toe Louis jare vantevore in die Franse leŽr in AlgeriŽ was, het hy die wasvrou wat na hom omgesien het belowe hy sal op sy beurt mooi na haar dogter kyk as diť na Parys kom. Hy't toe sů mooi na haar gekyk dat sy skoon swanger geraak het. Louis was toe nie sonder nasaat nie.

In 1918 word Louis in terme van die nuwe grondwet veroorloof om diť buite-egtelike dogter, Charlotte, in 1898 gebore, aan te neem. Sy word toe op die koop toe sy kroonprinses.

Charlotte en haar man, 'n Franse prins, is met twee kinders geseŽn: 'n dogter Antoinette, wat in 1920 gebore is, en Rainier, wat in 1923 gearriveer het. In 1944 doen Charlotte - 'n eksentrieke figuur wat tydens die Tweede WÍreldoorlog gunstige uitlatings oor Mussolini gemaak het - ten gunste van haar seun afstand van haar aanspraak op die troon. NŠ sy oupa se oorlye, bestyg Rainier dit in 1949.

Maar nŠ 'n lang verhouding met 'n Franse aktrise, wat toetse (verkeerdelik) bevind het onvrugbaar was, was Rainier alleen, en dŪt na byna ses jaar op die troon. Die swaard van kinderloosheid het aan 'n al yler wordende toutjie oor sy kop gehang.

Grace Kelly met haar OscarDie rolverdeling van Rainier se lewe verander egter in Mei 1955 dramaties toe die tydskrif Paris Match vir hom nooi om saam met Grace Kelly, wat pas twee maande vantevore die Oscar vir beste aktrise ingepalm het vir haar spel in The Country Girl, vir 'n foto-artikel te poseer.

Rainier wys haar die koninklike paleis se tuine en sy eie eksotiese dieretuin, terwyl die fotograwe lustig kiek, maar in nabye Cannes, waar die filmfees aan die gebeur is, is die Franse akteur Jean-Pierre Aumont met wie Grace in 'n verhouding gewikkel is.

Die gode moes egter geweet het dat Rainier en Grace 'n kans op geluk sou hÍ, want dit gebeur toe dat 'n Amerikaanse kapelaan uit Philadelphia in die V.S.A. - waar Grace in die Katolieke gemeenskap grootgeword het - deur die Vatikaan afgevaardig is om in die gemeente van Sint Karel in Monaco te dien. Dis hż wat toe Kupido se pyl en boog in die hand neem.

Grace was ideale troumateriaal. Sy was 'n beeldskone, elegante en intelligente vrou. Ook was sy Katoliek en, na verneem kon word, had sy geen vrugbaarheidsprobleme nie! Tog was sy nie in die jare sedert haar ontluiking as rolprentster in 1951 'n muurblom nie. Clark Gable en Bing Crosby was maar twee van haar bekende minnaars.

Teen die einde van 1955 het Rainier haar om haar hand gevra, en gou het 'n reusering met diamante en smaragde op haar hand gepryk.

Grace moes vir oulaas na Hollywood teruggekeer om haar laaste prent, High Society, te verfilm. Al was haar kontrak met die rolprentmaatskappy MGM allermins uitgeloop, het Rainier daarop aangedring dat sy haar loopbaan prysgee.

MGM het haar van haar kontraktuele verpligtinge vrygespreek, maar op voorwaarde dat hulle die regte om die troue uit te saai, verkry!

Op 19 April 1956 het Grace Kelly, die immer-Amerikaanse meisie, in 'n asembenemende rok van tafsy, tulle en kant met 'n Juliet-hoedjie op haar kop aan haar pa se arm die Sint Nikolaas-katedraal in die hartjie van Monaco binnestap. 'n Mens is nie verbaas as jy hoor haar rok is deur MGM se hoofkostuumontwerper gemaak nie - die ganse dag was pure Hollywood.

Die troue

En vir lank het dit geblyk asof dŪt inderdaad die perfekte rolprent-sprokieshuwelik sou wees - dat Rainier en Grace saam 'n netjies beligte sonsondergang toegemoet sou gaan. Die wÍreld was soos nooit tevore nie in die klein en andersins onmerkwaardige prinsipaliteit van Monaco geÔnteresseerd.

Maar in 1982, kort na Grace die troue van prins Charles en Diana Spencer in Londen bygewoon het, het 'n motor waarin sy en haar jonger dogter gereis het - Stephanie was agter die stuur - op 'n gevaarlike pas van die pad geloop. Stephanie is nie ernstig beseer nie, maar Grace is opslag dood.

Die foto's van Rainier wat tussen sy kinders Albert en Caroline, aldrie in swart getooi, by die begrafnis agter Grace se kis aanstap, het harte die wÍreld oor geroer.

Noudat sy geliefde Grace weggegaan het, het Rainier hom grootliks aan die openbare lewe onttrek. Tog het hy in 1993 'n jare lange ideaal verwesenlik toe Monaco lid van die Verenigde Nasies geword het.

Hy het met groot ywer sy oorlede vrou se nagedagtenis bewaar en die dikwels moeilike taak van pa wees, met stille waardigheid uitgevoer. In die Sint Nikolaas-katedraal is daar langs Grace s'n 'n oop graf waarin Rainier te ruste gelÍ gaan word.

'n Verdrag van 2002 met Frankryk het die opvolging in Monaco op vaste grond geplaas. Al sterf Albert kinderloos, sal die prinsipaliteit sy onafhanklikeheid behou. Die troon sal dan deur sy jonger suster, Caroline, bestyg word.

Daar's egter twyfel of Monaco ooit die prominensie wat dit onder Rainier en Grace geniet het, sal kan herwin. Die sprokie is dalk - fluit-fluit - afgesluit.



LitNet: 13 April 2005

boontoe / to the top


© Kopiereg in die ontwerp en inhoud van hierdie webruimte behoort aan LitNet, uitgesluit die kopiereg in bydraes wat berus by die outeurs wat sodanige bydraes verskaf. LitNet streef na die plasing van oorspronklike materiaal en na die oop en onbeperkte uitruil van idees en menings. Die menings van bydraers tot hierdie werftuiste is dus hul eie en weerspieŽl nie noodwendig die mening van die redaksie en bestuur van LitNet nie. LitNet kan ongelukkig ook nie waarborg dat hierdie diens ononderbroke of foutloos sal wees nie en gebruikers wat steun op inligting wat hier verskaf word, doen dit op hul eie risiko. Media24, M-Web, Ligitprops 3042 BK en die bestuur en redaksie van LitNet aanvaar derhalwe geen aanspreeklikheid vir enige regstreekse of onregstreekse verlies of skade wat uit sodanige bydraes of die verskaffing van hierdie diens spruit nie. LitNet is ín onafhanklike joernaal op die Internet, en word as gesamentlike onderneming deur Ligitprops 3042 BK en Media24 bedryf.